Η συνθετική καφεΐνη

Γνωρίζετε ότι εκτός από τις φυσικές πηγές καφεΐνης υπάρχει και η συνθετική; Τι είναι η συνθετική καφεΐνη και ποιες είναι οι διαφορές της από την φυσική;

Τι είναι η φυσική καφεΐνη;

Οι δύο κύριες πηγές πρόσληψης φυσικής καφεΐνης για τον ενήλικο πληθυσμό σε παγκόσμιο επίπεδο αλλά και στην χώρα μας, είναι ο καφές όλων των ειδών που περιέχει καφεΐνη και το τσάι που περιέχει την τεΐνη. Η σοκολάτα, είναι μια τρίτη σημαντική πηγή φυσικής καφεΐνης, παίζει όμως σημαντικά μικρότερο ρόλο στην συνολική κατανάλωση καφεΐνης ανά ημέρα.

Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι οι φυσικές πηγές καφεΐνης όπως ο καφές, το Τσάι και η σοκολάτα περιέχουν ταυτόχρονα και πολλές ωφέλιμες για την υγεία αντιοξειδωτικές ουσίες που καταναλώνονται ταυτόχρονα με αυτήν.

Η συνθετική καφεΐνη

Όταν αναφερόμαστε στην συνθετική καφεΐνη, μιλάμε για την ίδια ακριβώς χημική ένωση, την 1,3,7-τριμεθξυλανθίνη που έχει όμως συντεθεί σε εργαστήριο, από μια φυτική ένωση γνωστή ως θεοβρωμίνη η οποία βρίσκεται στο τσάι ή στο κακάο ή έχει εξαχθεί από άλλες πηγές της βιομηχανίας τροφίμων, όπως για παράδειγμα ως παραπροϊόν εξαγωγής της καφεΐνης από τον καφέ χωρίς καφεΐνη (decaffeination)!

Όταν η καφεΐνη παρασκευάζεται συνθετικά, παράγεται σε πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση της ουσίας και απορροφάται πολύ πιο γρήγορα από τον οργανισμό. Την συνθετική καφεΐνη μπορούμε να την βρούμε αυτούσια σε χάπια καθαρής συμπυκνωμένης συνθετικής καφεΐνης ή σε μονοδόσεις συνήθως υγρής μορφής (shots) που όμως συνήθως έχουν υψηλή ή πολύ υψηλή συγκέντρωση της ουσίας. Ασφαλής θεωρείται η κατανάλωση έως 400 mgr καφεΐνης /ημέρα για τους υγιείς ενήλικες, ποσότητα που συνήθως αντιστοιχεί σε 2 κανονικούς “βαρύς” καφέδες ή σε 2 καφεϊνούχα ενεργειακά ποτά ανά ημέρα.

Τα περισσότερα ενεργειακά ή καφεϊνούχα ποτά περιέχουν συνθετική καφεΐνη, εκτός αν αναγράφουν το αντίθετο στην συσκευασία τους ή αν χρησιμοποιούν καφεΐνη φυσικής προέλευσης όπως από εκχύλισμα πάστας φύλλων γκουαρανά (guarana) ή πράσινου τσαγιού.

Επιπρόσθετα, μια μεγάλη ποικιλία προϊόντων όπως από προϊόντα περιποίησης δέρματος και μαλλιών, έτοιμες σάλτσες, γλυκά ή ακόμα και μαστίχες, έχουν επίσης προσθήκη συνθετικής καφεΐνης για να ενισχύσει τις διεγερτικές τους ιδιότητες, την οσμή και την γεύση τους. Το ίδιο ισχύει για μια σειρά από συνταγογραφούμενα φάρμακα λόγω της συνέργειας της καφεΐνης με αναλγητικούς παράγοντες, ακριβώς επειδή οι αγγειοσυσταλτικές και αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις της λειτουργούν ως συμπλήρωμα στα αναλγητικά, αυξάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις την αποτελεσματικότητα των αναλγητικών έως και 40%.

Είναι η φυσική καφεΐνη πιο «υγιεινή» από την συνθετική;

Ανεξάρτητα από την πηγή προέλευσης της, η φυσική ή συνθετική καφεΐνη προκαλούν τα ίδια αποτελέσματα στον οργανισμό μετά την κατανάλωση τους. Και οι δύο μορφές καφεΐνης, όταν καταναλώνονται σε λογικά και επιτρεπτά για την υγεία πλαίσια, μπορούν να προάγουν την συγκέντρωση και την διέγερση για δράση, την εγρήγορση, τα επίπεδα ενέργειας στον οργανισμό  αλλά και να συμβάλλουν σε μια πιο “ανεβασμένη” διάθεση για το άτομο.

Επειδή η συνθετική καφεΐνη έχει υψηλή συγκέντρωση στα προϊόντα στα οποία ανευρίσκεται, μπορεί να έχει ισχυρότερη και δυνητικά επιβλαβή επίδραση στο σώμα. Μερικές από τις κοινές παρενέργειες της συνθετικής αλλά και της φυσικής καφεΐνης είναι: Αυξημένος καρδιακός ρυθμός και αυξημένη αρτηριακή πίεση, τρόμος, συσπάσεις του γαστρεντερικού συστήματος, διάρροια, πονοκέφαλοι και ημικρανίες λόγω της διέγερσης του συμπαθητικού συστήματος, σε μεγάλες όμως δόσεις άνω των 400 mgr ανά ημέρα.

⊗Καταναλώστε την υπεύθυνα

Θέλετε να ξεκινήσετε το δικό σας πρόγραμμα διατροφής; Κάντε κλικ ΕΔΩ 

Πηγές:

1. Davir González-Calderón: “Synthesis of caffeine from theobromine: Bringing back an old experiment in a new setting”, 2015.

2. “The Safety of Ingested Caffeine: A Comprehensive Review”, Front Psychiatry, 2017.