Ψυχική ενδυνάμωση μαθητών: το πρόγραμμα Friends for Life

Ψυχική ενδυνάμωση μαθητών: Το πρόγραμμα Friends for Life είναι ένα διεθνώς αναγνωρισμένο πρόγραμμα κοινωνικοσυναισθηματικής αγωγής και ενδυνάμωσης μαθητών, το οποίο εφαρμόζεται και σε σχολεία, ακόμη και στην χώρα μας. Αν και δεν σχετίζεται άμεσα με την αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών παιδιών και εφήβων, αποτελεί ένα εξαιρετικό εργαλείο ψυχικής ενδυνάμωσης που δυνητικά μπορεί να παρουσιάσει θετικά αποτελέσματα στην διαχείριση άγχους και διατροφικών διαταραχών.

Τι είναι το πρόγραμμα Friends for Life;

Το FRIENDS for Life είναι ένα δομημένο πρόγραμμα ανάπτυξης δεξιοτήτων ανθεκτικότητας, ψυχικής ενδυνάμωσης αλλά και πρόληψης άγχους για παιδιά, αναγνωρισμένο από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως αποτελεσματικό εργαλείο για την μείωση του άγχους, την πρόληψη διατροφικών διαταραχών και την βελτίωση των κοινωνικών δεξιοτήτων των παιδιών και ιδιαίτερα των μαθητών.

Στόχος του προγράμματος είναι να βοηθήσει τα παιδιά να:

• διαχειρίζονται τα συναισθήματά και το άγχος τους,
• αναπτύσσουν θετική σκέψη,
• λύνουν προβλήματα,
• ενισχύουν την αυτοπεποίθησή τους,
• δημιουργούν υγιείς κοινωνικές σχέσεις.

Τι ακριβώς περιλαμβάνει το πρόγραμμα;

Σύμφωνα με το περιεχόμενο του οργανισμού Friends Resilience, το πρόγραμμα οργανώνεται γύρω από το ακρωνύμιο FRIENDS:

• F – Feelings: Αναγνώριση και κατανόηση συναισθημάτων.
• R – Relax: Τεχνικές χαλάρωσης και ενσυνειδητότητας.
• I – Inner thoughts: Μετατροπή αρνητικών σκέψεων σε θετικές.
• E – Explore solutions: Αναζήτηση λύσεων και κριτική σκέψη.
• N – Now rewards: Αυτοενίσχυση και επιβράβευση.
• D – Do it every day: Συνεχής εξάσκηση δεξιοτήτων.
• S – Stay Strong: Μεταφορά δεξιοτήτων στην οικογένεια και την κοινότητα.

Πώς εφαρμόζεται το πρόγραμμα στα σχολεία;

Το πρόγραμμα μπορεί να ενταχθεί στο σχολικό περιβάλλον με διάφορους τρόπους:

• Εβδομαδιαία μαθήματα 1–1,5 ώρας για ένα τρίμηνο.
• Σύντομα καθημερινά μαθήματα 15 λεπτών με επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες.
• Προγράμματα για τις ημέρες των διακοπών ή εντατικότερο πρόγραμμα τα σαββατοκύριακα. Κάθε μαθητής έχει δικό του βιβλίο εργασιών, ενώ οι διδάσκοντες πρέπει να έχουν ειδική εκπαίδευση για να φέρουν σε πέρας το πρόγραμμα αυτό.

Το πρόγραμμα είναι ευέλικτο και μπορεί να προσαρμοστεί σε:

• σχολικές τάξεις σε σχεδόν όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης,
• σχολεία με αυξημένες κοινωνικοσυναισθηματικές ανάγκες,
• ομάδες υποστήριξης μαθητών.

Τι οφέλη έχουν τελικά τα παιδιά από την ψυχική ενδυνάμωση;

Με βάση τα διεθνή δεδομένα του προγράμματος:

• Μείωση συμπτωμάτων άγχους.
• Βελτίωση συναισθηματικής ρύθμισης.
• Καλύτερη συγκέντρωση και σχολική λειτουργία.
• Ενίσχυση ενσυναίσθησης και συνεργασίας.
• Ομαλότερη μετάβαση στην εφηβεία.

Τι ισχύει ειδικά στην Ελλάδα;

Στην ελληνική πραγματικότητα, το πρόγραμμα «Friends for Life» έχει προταθεί για ποικίλες δράσεις και εφαρμογές: Υλοποιείται από ειδικά εκπαιδευμένους επαγγελματίες και ενίοτε προωθείται μέσω ειδικών δράσεων ευαισθητοποίησης ή μέσω προγραμμάτων κέντρων ειδικών παρεμβάσεων. Αν και δεν είναι επίσημο υποχρεωτικό πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας, χρησιμοποιείται σε σχολεία ή υποστηρικτικές δομές που επιλέγουν να το εφαρμόσουν για την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας των μαθητών, την πρόληψη της αυτοκτονικότητας και των διατροφικών διαταραχών.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς την ψυχική ενδυνάμωση των παιδιών τους;

Στο σπίτι, ο γονέας μπορεί να λάβει συμβουλές και να βοηθήσει σημαντικά:

• Ενθαρρύνετε το παιδί να μιλά για τα συναισθήματά του, όχι μόνο για τα γεγονότα.
• Χρησιμοποιήστε στο σπίτι τις λέξεις–κλειδιά του προγράμματος, κατόπιν των οδηγιών.
• Αναγνωρίστε και επιβραβεύστε την μικρή πρόοδο που επιτυγχάνει το παιδί.
• Ακούστε χωρίς να διορθώνετε άμεσα.
• Γίνετε μοντέλο θετικής σκέψης.

‍‍ Σύντομες οδηγίες για γονείς

Για να αξιοποιήσει το παιδί σας όσο γίνεται περισσότερο το πρόγραμμα Friends for Life, μπορείτε να συμβάλετε με μικρές καθημερινές πρακτικές:

1. Μιλήστε για συναισθήματα του

Ρωτήστε το παιδί πώς νιώθει κάθε μέρα. Ακούστε χωρίς να διορθώνετε ή να βιάζεστε να δώσετε λύσεις.

2. Δώστε το καλό παράδειγμα

Δείξτε με τη δική σας στάση ότι τα συναισθήματα είναι φυσιολογικά και μπορούμε να τα διαχειριστούμε με ήρεμο τρόπο.

3. Χρησιμοποιήστε θετικές σκέψεις

Όταν το παιδί απογοητεύεται, βοηθήστε το να δει μια πιο θετική ή ρεαλιστική οπτική (“Τι θα μπορούσες να κάνεις διαφορετικά;”, “Τι θα έλεγες σε έναν φίλο σου αν ένιωθε έτσι;”).

4. Επιβραβεύστε την προσπάθεια

Δώστε έμφαση στη μικρή καθημερινή βελτίωση, όχι στην τελειότητα. Η προσπάθεια είναι το σημαντικότερο στοιχείο του προγράμματος.

5. Εξασκηθείτε μαζί. ΜΑΖΙ!

Αφιερώστε 5 λεπτά την ημέρα για μια απλή δραστηριότητα: ζωγραφική, μουσική, χαλάρωση ή συζήτηση μιας μικρής δυσκολίας που ξεπεράστηκε.

6. Διατηρήστε σταθερές ρουτίνες

Τα παιδιά νιώθουν ασφάλεια όταν γνωρίζουν τι να περιμένουν. Απλές καθημερινές συνήθειες βοηθούν στην ηρεμία και στη σταθερότητα.

7. Ενθαρρύνετε τη συνεργασία

Ζητήστε από το παιδί να σας δείξει μία άσκηση ή μια ιδέα από το πρόγραμμα. Θα νιώσει περήφανο και πιο ενεργά συμμετοχικό.

Θέλετε να ξεκινήσετε το δικό σας πρόγραμμα διατροφής; Κάντε κλικ ΕΔΩ 

About the author

Νεστορή Βασιλική, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος 

Πηγές:

Περισσότερες πληροφορίες: https://friendsresilience.org/friendsforlife