Σχέση της ΔΕΠΥ με την διατροφή

Τι είναι η ΔΕΠΥ; Ποια είναι η σχέση της με την παιδική διατροφή και την διατροφή γενικότερα;

Τα γνωστά αιτία της ΔΕΠΥ είναι πολυπαραγοντικά (γονιδιακά, νευροβιολογικά, περιβαλλοντικά). Η διατροφή δεν προκαλεί την διαταραχή ΔΕΠΥ, αλλά μπορεί να επηρεάσει την ένταση και την έκταση των συμπτωμάτων των παιδιών, των εφήβων ή των ενηλίκων που την εμφανίζουν.

Τι είναι η ΔΕΠΥ με απλά λόγια;

Η ΔΕΠΥ (διεθνώς, ADHD) είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή, η οποία συγκεντρωτικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι επηρεάζει την ικανότητα του ατόμου:

• να συγκεντρώνεται,
• να οργανώνεται,
• να ρυθμίζει τα συναισθήματα και την συμπεριφορά του.

Σχέση της ΔΕΠΥ με την διατροφή:

Έρευνες δείχνουν ότι κάποιες τροφές ή θρεπτικά συστατικά του καθημερινού μας σιτηρέσιου σχετίζονται με την αποτελεσματική βελτίωση της προσοχής και της συμπεριφοράς στα άτομα που εμφανίζουν την διαταραχή ΔΕΠΥ. Ωφέλιμα στοιχεία που θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην βελτίωση των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ γενικότερα είναι:

1. Ω-3 λιπαρά οξέα (EPA και DHA)
   • Βρίσκονται σε πολλά λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, η σαρδέλα, το σκουμπρί αλλά και στα καρύδια ή στον λιναρόσπορο.
   • Βοηθούν στη λειτουργία του εγκεφάλου και στην επικοινωνία των νευρικών κυττάρων.
2. Πρωτεΐνη
   • Καλές πηγές ζωικής πρωτείνης θεωρούνται τα αυγά, το γιαούρτι, τα όσπρια, το κρέας, τα ψάρια.
   • Η πρωτείνη σταθεροποιεί τα επίπεδα του σακχάρου του αίματος και υποστηρίζει την συγκέντρωση του ατόμου.
3. Σίδηρος, ψευδάργυρος και μαγνήσιο
   • Ελλείψεις σε αυτά τα θρεπτικά συστατικά μπορεί να συνδέονται με αυξημένα συμπτώματα ΔΕΠΥ.
   • Τροφές που είναι πλούσιες σε αυτά τα θρεπτικά συστατικά είναι το κόκκινο κρέας, τα θαλασσινά, τα όσπρια, οι καρποί και οι σπόροι, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.
4. Σύνθετοι υδατάνθρακες
   • Παρέχουν σταθερή ροή ενέργειας στον εγκέφαλο, κάτι που ενισχύει τα επίπεδα παροχής γλυκόζης στο εγκέφαλο.
   • Πηγές σύνθετων υδατανθράκων που βοηθούν στην παροχή ενέργειας στον εγκέφαλο είναι η βρώμη, η κινόα  που έχει πλήρεις πρωτεΐνες, το καστανό ρύζι αλλά και όλα τα ολικής άλεσης προϊόντα.
5. Ενυδάτωση και ισορροπία γευμάτων
   • Πολύ σημαντική είναι η αποφυγή μεγάλων κενών διαστημάτων έλλειψης φαγητού μεταξύ των γευμάτων καθώς και η σωστή ενυδάτωση του ατόμου.

Σχέση της ΔΕΠΥ με την διατροφή:

Τροφές που μπορεί να επιδεινώνουν τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ

Ορισμένα συνήθη συστατικά της διατροφής μας, φαίνεται να επιβαρύνουν την ΔΕΠΥ σε μερικά άτομα όπως:

1. Η ζάχαρη και οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες
   • Αυξομειώνουν τα επίπεδα ενέργειας και επηρεάζουν την διάθεση των ατόμων.
2. Τα τεχνητά χρώματα και τα συντηρητικά
   • Η κίτρινη χρωστική ουσία tartrazine (διεθνώς, Ε102 ή FD&C Yellow 5 ή C.I. 19140) ή το συντηρητικό sodium benzoate, έχουν συνδεθεί με υπερκινητικότητα σε ευαίσθητα παιδιά.
3. Η καφεΐνη και τα ενεργειακά ποτά που περιέχουν καφεΐνη 
   • Μπορεί να αυξήσουν την ανησυχία ή την υπερδιέγερση ορισμένων ατόμων που έχουν υπερευαισθησία στην καφεΐνη.
4. Οι διαγνωσμένες τροφικές “δυσανεξίες” ή αλλεργίες
   • Σε μερικά παιδιά, τροφές όπως το γάλα, το σιτάρι ή η σόγια προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις ή αντιδράσεις υπερευαισθησίας οι οποίες με την σειρά τους μπορεί να επηρεάζουν την συμπεριφορά τους.

Σχέση της ΔΕΠΥ με την διατροφή:

️Ειδικά διατροφικά μοντέλα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην μείωση των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ:

• Η Μεσογειακή Διατροφή φαίνεται να ασκεί προστατευτική δράση έναντι συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ, καθώς είναι πλούσια σε καλά λιπαρά, φρούτα και λαχανικά.
• Οι δίαιτες αποκλεισμού (όπως για παράδειγμα δίαιτες χωρίς γλουτένη ή γάλα), θα πρέπει να εφαρμόζονται μόνο με ιατρική παρακολούθηση και μόνο σε τεκμηριωμένες περιπτώσεις ευαισθησίας ώστε να μπορούν να φανούν χρήσιμες σε τέτοιες περιπτώσεις.
• Συμπληρώματα Ω-3 λιπαρών οξέων ή μετάλλων καθώς και νοοτροπικά συμπληρώματα διατροφής μπορεί να βοηθήσουν, αλλά μόνο αν υπάρχει έλλειψη σε αυτά, μετά από διενέργεια ειδικών εξετάσεων και κατόπιν καθοδήγησης του θεράποντος ιατρού.

Ειδικότερα, η διατροφή στην ΔΕΠΥ θα μπορούσε:

• Να ενισχύσει την όποια φαρμακευτική ή ψυχοθεραπευτική αγωγή λαμβάνουν τα άτομα με ΔΕΠΥ,
• Να βελτιώσει την προσοχή και την διάθεση των ατόμων αυτών,
• Να μειώσει την παρορμητικότητα και την κόπωση τους.
• Μια καλή διατροφική προσέγγιση περιλαμβάνει: ισορροπημένη μεσογειακή διατροφή, μικρά και τακτικά γεύματα, περιορισμό των επεξεργασμένων τροφών και τακτική συνεργασία με γιατρό ή/και ειδικό διατροφολόγο.

Η σωστή διατροφή δεν «θεραπεύει» τη ΔΕΠΥ, αλλά ενισχύει τη λειτουργικότητα του εγκεφάλου, ρυθμίζει την διάθεση και μειώνει την ένταση των συμπτωμάτων, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, ψυχοθεραπεία και εκπαίδευση γονέων και εκπαιδευτικών.

Θέλετε να ξεκινήσετε το δικό σας πρόγραμμα διατροφής; Κάντε κλικ ΕΔΩ 

Πηγές:

1. Horstmann and A. Villringer: “The brain’s role in human obesity“.
2. Albert M., Knoefel J. “Clinical Neurology of Aging” (Oxford University Press, 2011)