Εθισμός στο διαδίκτυο: προειδοποιητικά σημάδια

Εθισμός στο διαδίκτυο και προειδοποιητικά σημάδια: Γνωρίζετε ποια είναι τα αποδεδειγμένα σημαντικά προειδοποιητικά σημάδια παθολογικής χρήσης διαδικτύου από τα παιδιά, τους νέους και τους εφήβους;

Ο εθισμός στο διαδίκτυο: τι είναι;

Ο εθισμός στο διαδίκτυο ορίζεται ως μια μορφή συμπεριφορικής εξάρτησης, η οποία χαρακτηρίζεται από υπερβολική, καταναγκαστική και δυσλειτουργική σχέση με την τεχνολογία.

• Απώλεια ελέγχου: Το άτομο αδυνατεί να περιορίσει τον χρόνο σύνδεσης του στο διαδίκτυο. 
• Παραμέληση της πραγματικότητας: Η ψηφιακή ζωή του ατόμου αποκτά προτεραιότητα έναντι των κοινωνικών, οικογενειακών και ακαδημαϊκών ή ακόμη και επαγγελματικών υποχρεώσεων. 
• Συνέχιση παρά τις συνέπειες: Ο χρήστης εμμένει στην συμπεριφορά αυτή, παρόλο που αναγνωρίζει και ο ίδιος τις αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική του υγεία.

Τα προειδοποιητικά σημάδια εθισμού στο διαδίκτυο εκδηλώνονται σε τέσσερις βασικούς άξονες της ζωής του ατόμου:

1. Ψυχολογικός και συναισθηματικός τομέας:

• • Έντονη ενασχόληση: Διαρκής σκέψη για την προηγούμενη ή την επόμενη online δραστηριότητα.
  • Συνδρομή στέρησης: Εκνευρισμός, θυμός, άγχος ή θλίψη όταν η σύνδεση διακόπτεται.
  • Μηχανισμός διαφυγής: Χρήση του ψηφιακού κόσμου για την αποφυγή των αρνητικών συναισθημάτων.
  • Ανοχή: Ανάγκη για όλο και περισσότερο χρόνο σύνδεσης για την επίτευξη ικανοποίησης.

2. Συμπεριφορικές αλλαγές:

• • Απώλεια ελέγχου: Αποτυχημένες προσπάθειες μείωσης ή διακοπής της χρήσης.
  • Ψέματα και συγκάλυψη: Απόκρυψη του πραγματικού χρόνου παραμονής στο διαδίκτυο από την οικογένεια.
  • Παραμέληση δραστηριοτήτων: Εγκατάλειψη των προηγούμενων χόμπι, αθλημάτων και ενδιαφερόντων.

3. Κοινωνικές και λειτουργικές επιπτώσεις:

• • Απομόνωση: Σταδιακή απομάκρυνση από φίλους και κοινωνικές επαφές στον φυσικό κόσμο.
  • Πτώση απόδοσης: Σημαντική μείωση της βαθμολογίας στο σχολείο ή το πανεπιστήμιο ή της παραγωγικότητας στην εργασία.
  • Οικογενειακές συγκρούσεις: Διαρκείς καβγάδες με τους οικείους με αφορμή τη χρήση του διαδικτύου. 

4. Σωματικά συμπτώματα:

• Διαταραχές ύπνου: Ξενύχτι στο διαδίκτυο, αϋπνία ή χρόνιος κουρασμένος οργανισμός.
• Μυοσκελετικά προβλήματα: Πόνοι στον αυχένα, στη μέση ή σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα.
• Διατροφικές αλλαγές: Παράλειψη γευμάτων ή στροφή σε πρόχειρο φαγητό μπροστά στην οθόνη. Παχυσαρκία ή στον αντίποδα, κακή θρέψη.
• Οφθαλμική κόπωση: Ξηροφθαλμία, θολή όραση και συχνοί πονοκέφαλοι.

Τα συχνότερα προειδοποιητικά σημάδια παθολογικής χρήσης διαδικτύου από το παιδί, το οποίο:

1. Μειώνει αισθητά τις ώρες του ύπνου του προκειμένου να περάσει περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο.
2. Ελέγχει το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο πολλές φορές μέσα στην ημέρα.
3. Λέει ψέματα για την ποσότητα του χρόνου που περνά στο διαδίκτυο.
4. Θυμώνει όταν δεν επιτρέπεται η πρόσβαση στο διαδίκτυο ή όταν έχουν επιβληθεί περιορισμοί από τους γονείς.
5. Παρουσιάζει τροποποιημένη αντίληψη του χρόνου όταν είναι απασχολημένο στο διαδίκτυο. Ταυτόχρονα, παραβιάζει τα προκαθορισμένα χρονικά όρια του διαδικτύου, συχνά με ψέματα και τεχνάσματα.
6. Περνά χρόνο στο διαδίκτυο αντί να μελετά ή να αθλείται ή να επιλέγει δραστηριότητες κοινωνικοποίησης.
7. Αναπτύσσει νέες σχέσεις με ανθρώπους που γνώρισε στο διαδίκτυο και παραμελεί αισθητά τους παλιούς του φίλους.
8. Περνά χρόνο στο διαδίκτυο αντί να βρίσκεται με την οικογένεια και τους φίλους.
9. Εκδηλώνει δυσφορία, δυσθυμία και ευερεθιστότητα εάν διακοπεί ο χρόνος πρόσβασης στο διαδίκτυο.
10. Υποσιτίζεται ή υπερσιτίζεται, την ώρα που είναι απασχολημένο στο διαδίκτυο.
11. Αναπτύσσει εκνευρισμό και κυκλοθυμικές τάσεις όταν δεν βρίσκεται στο διαδίκτυο.
12. Αναπτύσσει αισθήματα άγχους και πίεσης για να επιστρέψει στο διαδίκτυο, όταν βρίσκεται μακριά από
τον ηλεκτρονικό υπολογιστή.
13. Παρουσιάζει απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που απολάμβανε στο παρελθόν, προτού γίνει
διαθέσιμο το διαδίκτυο.

⊗Το άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εμπεριστατωμένη, επαγγελματική γνώμη των ειδικών ψυχικής υγείας. Συμβουλεύεστε πάντοτε διπλωματούχους ειδικούς.

Θέλετε να ξεκινήσετε το δικό σας πρόγραμμα διατροφής; Κάντε κλικ ΕΔΩ 

Πηγές:

1. Davis, R. A. (2001): A cognitive-behavioral model of pathological Internet use. Το βασικό μοντέλο που διαχωρίζει τη γενικευμένη από την εξειδικευμένη παθολογική χρήση. 
2. Young, K. S. (1998): Internet Addiction: The emergence of a new clinical disorder. Η πρώτη δομημένη προσέγγιση των διαγνωστικών κριτηρίων εθισμού.
3. Griffiths, M. (2000): Does Internet and Computer “Addiction” Exist? Some Case Study Evidence. Ανάλυση της συμπεριφορικής εξάρτησης και των επιπτώσεών της.
4. Πανεπιστήμιο Αιγαίου,  Άννα Πολεμικού, συγγραφή έργου για τα επιμορφωτικά προγράμματα.