Pin It
Νέα άρθρα

Ζέα η πανάρχαια : ένα νέο , «παλιό» δημητριακό.

Ζέα

   Ζέα η πανάρχαια : ένα νέο , «παλιό» δημητριακό

   Πρόκειται για το αρχαιότερο ίσως δίκοκκο σιτάρι  και ένα από τα βασικότερα  συστατικά της διατροφής των αρχαίων Ελλήνων. Η Λατινική του ονομασία είναι Triticum dicoccum . Στην σημερινή εποχή ξεκίνησε δειλά να καλλιεργείται ξανά και είναι δυνατόν να το βρείτε σε επιλεγμένα καταστήματα βιολογικής καλλιέργειας. Αρκετά συχνά συγχέεται με το ασπροσίτι ή αλλιώς άσπρο σιτάρι που στα γερμανικά ονομάζεται Dinkel  ή με την σίκαλη  ή ακόμα και με το καλαμπόκι , αφού η λέξη Zea (Zea mais) είναι η επιστημονική ονομασία του αραβοσίτου.

Ιστορικές αναφορές:

Δείγματα Ζέας έχουν βρεθεί σε ανασκαφές προϊστορικών οικισμών σε όλο τον ελλαδικό χώρο , με παλαιότερο αυτόν της Μικράς Ασίας που χρονολογείται 12.000 χρόνια προ Χριστού. Ήταν ένα από τα πρώτα δημητριακά που καλλιέργησε ο άνθρωπος. Δείγματα της εκμετάλλευσης της που χρονολογούνται μέχρι και 10.000 χρόνια πριν , έχουν βρεθεί και στην Βόρεια Αφρική. Για χιλιάδες χρόνια παρέμενε το κυριότερο δημητριακό της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Το δημητριακό Triticum dicoccum ή αλλιώς Emmer ή aja όπως ονομάζεται στην Αφρική , έφτασε στην Αιθιοπία πριν από 5.000 χρόνια και υπάρχει ακόμα στις μέρες μας.

 5572208330_dae8bb4c7b_z

 

Χρησιμότητα στην αρχαιότητα:

Χρησίμευε και ως τροφή των αλόγων (τα οποία ενδυνάμωνε θεαματικά) όταν ακόμα δεν είχε ωριμάσει , ενώ για τους Ρωμαίους ήταν τροφή στις εκστρατείες. Κατά την Ομηρική εποχή η Ζέα χρησιμοποιούνταν ως ζωοτροφή επίσης. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι οι Αιγύπτιοι παρασκεύαζαν ψωμί αποκλειστικά από Ζέα και περιφρονούσαν το σιτάρι και το κριθάρι. Ο Θεόφραστος την χαρακτηρίζει ως το πλέον αποδοτικό μεταξύ των άλλων δημητριακών.  Ο λόγος ήταν ότι η μεγάλη περιεκτικότητα της Ζέας στο αμινοξύ λυσίνη , έκανε τα σιτηρά να είναι πιο μαλακά , πιο αποδοτικά στην παρασκευή τροφίμων.

alevri11

Θρεπτική αξία:

Η θρεπτική του αξία είναι  αδιαμφισβήτητη, άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι η ετυμολογία της λέξης “ζείδωρος” (αυτός που δωρίζει ζωή) προέρχεται από αυτό το δημητριακό. Οι έρευνες αυτές έδειξαν ότι η Ζέα περιέχει 40% περισσότερο μαγνήσιο από τα άλλα δημητριακά. Περιέχει επίσης υψηλά ποσοστά του αμινοξέος λυσίνη (περίπου20 %) ενός βασικού αμινοξέος , απαραίτητο για τον οργανισμό , που ο ίδιος δεν μπορεί να συνθέσει. Το αμινοξύ αυτό βρίσκεται σπάνια σε μεγάλη περιεκτικότητα στα τρόφιμα. Είναι υπεύθυνο για την απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό, για την διατήρηση της ισορροπίας του αζώτου , παίζει σημαντικό ρόλο στην παραγωγή ενζύμων , ορμονών και αντισωμάτων , ενώ η σύγχρονη ιατρική το χρησιμοποιεί για την επιβράδυνση της ανάπτυξης του ιού του έρπητα , για την ενίσχυση του οργανισμού σε κρυολογήματα και την επούλωση των πληγών.

ImageGen

Μερικά τρόφιμα που περιέχουν λυσίνη αλλά σε μικρότερη περιεκτικότητα από την Ζέα είναι :

Κοτόπουλο : (ποσοστό 8,18 % επί της πρωτεΐνης του ωμό)
Μοσχάρι : (ποσοστό 8,1 % επί της πρωτεΐνης του ωμό)
φασόλια σόγιας : (ποσοστό 7,42 % επί της πρωτεΐνης του ωμό)
Σπαράγγια : (ποσοστό 7,20 % επί της πρωτεΐνης του ωμό)
Φακές : (ποσοστό 7,95 για τις μαύρες  επί της πρωτεΐνης τους ωμές)
Γάλα άπαχο : ( ποσοστό 7,24 % επί της πρωτεΐνης του ωμό)
Αυγά ολόκληρα (ελευθέρας βοσκής) : (ποσοστό 7,40% επί της πρωτεΐνης τους ωμά)
Κόκκινα φασόλια : (ποσοστό 6,87% επί της πρωτεΐνης τους ωμά)
Ρεβίθια : (6,69% επί της πρωτεΐνης τους ωμά)

About The Author

Νεστορή Βασιλική , Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Ζέα η πανάρχαια : ένα νέο , «παλιό» δημητριακό.

Leave a Reply

Scroll To Top